Lời kể của một nạn nhân từng bị giam giữ
tại bệnh viện tâm thần Biên Hòa
2007.01.19 Trà Mi, phóng viên đài RFA

Dư luận trong và ngoài nước vẫn đang hết sức quan tâm đến trường hợp của nữ luật sư bênh vực dân oan Bùi Kim Thành bị giam giữ tại khoa pháp y B4, bệnh viện tâm thần Biên Hòa từ hơn 2 tháng nay tuy chưa có một án lệnh hay bệnh án cụ thể nào được công bố và mặc dù Tổ chức Ân xá quốc tế đã lên tiếng yêu cầu nhà nước Việt Nam trả tự do cho bà.

Chị Nguyễn Anh Đào, 2 lần bị giam giữ kéo dài tại khoa pháp y B4 bệnh viện tâm thần Biên Hòa.

Tuy nhiên, trường hợp của luật sư Thành không phải là duy nhất. Có một nạn nhân khác từng rơi vào cảnh ngộ thương tâm không kém và đã từng được luật sư Thành giúp can thiệp để được trả tự do.

Đó là bà Nguyễn Anh Đào, 2 lần bị giam giữ kéo dài tại khoa pháp y B4 bệnh viện tâm thần Biên Hòa, chỉ vì kiên quyết theo đuổi khiếu kiện đất đai và khiếu nại oan sai. Lần đầu bà bị giam giữ hơn 3 tháng, lần sau kéo dài 4 tháng. Cuối cùng bà được trả về nhà sau khi giới chức trách không có đủ bằng chứng chứng minh bà có vấn đề về tâm thần.

Là một nạn nhân đi trước, cảm thông với những nỗi oan trái mà luật sư Thành đang nếm trải trong trại giam B4 và mong muốn kêu gọi giải thoát cho người nữ luật sư bênh vực dân oan, bà Đào kể lại câu chuyện của mình qua cuộc trao đổi với Trà Mi.

Chị Nguyễn Anh Đào: Tôi bị bỏ vào nhà thương điên Biên Hòa 2 lần. Lần thứ nhất tôi bị giam giữ 95 ngày. Lần thứ nhì, sau khi tôi ra tận Hà Nội kêu oan thì tiếp tục bị bắt đưa vào bệnh viện Biên Hòa giam thêm 4 tháng nữa.

Họ lấy lý do là tôi bị “rối loạn kiện cáo” mà họ không trưng ra được 1 bằng cớ nào, chỉ là chụp mũ mà thôi. Cuối cùng tôi phải chịu ở trong đó oan sai mặc dù tôi không hề bị điên. Tôi có bằng nấu ăn ở khách sạn New World Sài Gòn và tôi đã đoạt giải nhất trong 1 cuộc thi viết văn.

Trà Mi: Xin chị cho biết thời điểm chị bị bắt vào bệnh viện tâm thần Biên Hòa lần thứ nhất và nguyên do vì sao?

Chị Nguyễn Anh Đào: Dạ lần thứ nhất tôi bị đưa vào đó là năm 2002. Mặc dù chưa hề đựơc giám định hay chữa bệnh tại đâu mà tôi vẫn bị người ta ghi là bị “tâm thần phân liệt” phải đưa lên Biên Hòa điều trị.

Tôi bị mất đất, oan sai nên tôi mới đi thưa kiện. Cứ mỗi lần tôi tìm gặp những ông lớn để đưa đơn thì đều bị công an vu khống là gây rối trật tự công cộng mà tôi không hề làm gì gây rối cả. Tôi chỉ tìm cách đưa đơn khiếu kiện đến những vị lãnh đạo cao cấp mà thôi.

Trà Mi: Những đơn khiếu kiện oan sai vì sao chị không gửi lên các cơ quan chức năng từ phường, quận, đến thành phố mà tìm cách tiếp cận và gửi trực tiếp tới những người lãnh đạo cao cấp như vậy?

Chị Nguyễn Anh Đào: Tôi gửi đơn đến phường, quận, thành phố họ đều bao che cho nhau hết, kể cả ông Đua, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố mà cứ ra quyết định sai trái bắt mình phải thực hiện dẫn đến cuối cùng tôi bị mất đất.

Trà Mi: Lần thứ nhất chị bị giam 95 ngày trong bệnh viện Biên Hòa, thời gian trong đó chị được đối xử và điều trị như thế nào?

Chị Nguyễn Anh Đào: Trong đó các bệnh nhân sống rất là khổ cực, ăn uống thiếu thốn. Thấy vậy tôi đều góp ý mà họ không hề quan tâm tới. Bệnh nhân chỉ được phép ăn cơm trong vòng 5 phút thôi, ăn không kịp thì chừa cho heo ăn nữa, rất là tội nghiệp. Chỗ ở thì dơ bẩn.

Nếu chỗ nào kém vệ sinh nhất, bỏ rơi người ta mà không biết thương xót nhất có thể nói đó là nhà thương điên Biên Hòa. Hiện giờ luật sư Bùi Kim Thành đang bị giam giữ trong đó viết thư ra nói rằng những người đang bị giam trong đó giống như “những con thú biết nói tiếng người”. Điều đó quả là đúng vô cùng, vì tôi đã từng ở trong đó 2 lần nên tôi hiểu rất rõ.

Lần bị giam đầu tiên, chị Thành đã can thiệp cứu tôi ra. Chị Thành đã kêu cứu tới ông Nguyễn Việt Thành, lúc đó là Phó tổng cục trửơng Tổng cục cảnh sát điều tra ở Nguyễn Trãi. Lúc bấy giờ uy tín của ông ta rất mạnh sau vụ phá án Năm Cam. Chị Thành cầu cứu ông ta, và tôi được trả tự do sau 95 ngày bị giam giữ.

Sau khi tôi được trả về, báo Pháp luật trung ương có đăng bài nói về trường hợp của tôi, nội dung viết rằng người mới đoạt giải nhất 1 cuộc thi viết văn mà lại bị bắt đưa vào bệnh viện tâm thần Biên Hòa.

Họ nêu lên câu hỏi nguyên nhân vì sao dẫn tới cớ sự này? “câu trả lời xin nhường lại cho các cơ quan chức năng”. Bài báo này hiện tôi vẫn còn giữ, mà cho tới nay tôi đã gửi đến tất cả các cơ quan chức năng vẫn không cơ quan nào can thiệp cho tôi cả.

Tôi tiếp tục kêu oan, gửi đơn khắp nơi, đến cả ông Lê Thanh Hải, ông Nguyễn Văn Đua, và ngay cả ông Nguyễn Việt Thành, người đã từng can thiệp cứu tôi ra khỏi nhà thương Biên Hòa lần đầu tiên. Không hiểu do áp lực nào đó mà ông ta bảo với tôi rằng hãy thông cảm cho ông ta, đại ý nói là ông ấy đã cứu tôi ra được rồi thôi đừng tiếp tục đưa ra ánh sáng nữa.

Từ đó, tôi không dám làm phiền ông ta nữa. Thậm chí ông ta đang gánh trọng trách là chống tham nhũng mà hiện giờ cũng không cách nào cầu cứu với ông vì thư từ ra Hà Nội đều bị ém hết, không thể đưa tới tận tay ông.

Trà Mi: Sau hơn 3 tháng bị giam giữ tại khoa pháp y B4, bệnh viện tâm thần Biên Hòa hồi năm 2002, với sự can thiệp giúp đỡ của luật sư Bùi Kim Thành, chị Đào được trả tự do. Thế nhưng hai năm sau đó, chị lại tiếp tục bị bắt đưa vào nhà thương này một lần nữa trong thời hạn 4 tháng. Diễn tiến lần này như thế nào?

“ Ngày xưa thời Pháp thuộc tôi không biết họ tàn ác với nhân dân Việt Nam như thế nào thế nhưng họ vẫn xây cất nhà thương điên Biên Hòa để điều trị cho bệnh nhân tâm thần. Còn ngày nay, trong thời Hòa bình, độc lập tự do hạnh phúc, nhà nứơc lại ép đưa người tỉnh vào đây chữa trị? Đây là một hành động hết sức tàn nhẫn và độc ác vô cùng.”

Chị Nguyễn Anh Đào: Lần thứ hai tôi bị bắt đưa vào bệnh viện tâm thần Biên Hoà là vào năm 2004, vì sau khi tôi được thả ra tôi vẫn tiếp tục kêu oan khắp nơi. Tháng 5 tôi ra Hà Nội kêu oan thì bị bắt lần thứ nhì. Lần này, họ đưa cho tôi xem quyết định truy nã. Thật buồn cười, tôi đi khiếu nại mà lại bị lệnh truy nã, rồi lại bị bỏ vào nhà thương điên Biên Hoà lần nữa.

Từ năm 2004 đến tận bây giờ họ vẫn không bỏ hẳn cái lệnh truy nã ấy đối với tôi, chỉ tạm đình chỉ thôi, mà cũng chẳng bắt giam tôi. Họ cứ câu như vậy hoài để chờ mình có hành động gì “lỗi lầm” thì bắt lần nữa. Cho nên hiện nay tôi đi thưa gửi ở đâu, công an cứ bám theo tôi, chờ mình có hành động gì thì chụp liền.

Trà Mi: Xin hỏi khi chị bị bắt tại Hà Nội, cơ quan an ninh đưa ra lý do nào mà họ truy nã và bắt chị?

Chị Nguyễn Anh Đào: Lệnh truy nã này do an ninh từ thành phố đưa ra, bảo rằng tôi phạm tội “gây rối trật tự công cộng” giống như trường hợp của luật sư Bùi Kim Thành vậy đó, nhưng thật ra chẳng có tang chứng, vật chứng, cũng chẳng có ai thưa gửi tôi về tội này cả. Lúc ra Hà Nội, tôi cùng các bà con khiếu kiện ngủ trước trụ sở Thanh tra thành phố.

Vì chúng tôi đến phòng tiếp dân họ không tiếp, chúng tôi chờ hoài không được nên mọi người quyết định ngủ lại để sáng mai mình là người đến sớm nhất để không có lý do gì họ từ chối mình nữa. Chỉ vậy thôi mà họ bắt và vu cho tội “gây rối trật tự công cộng”.

Sau khi bị đưa vào Sài Gòn, tôi bị bắt đưa vào nhà thương điên Biên Hoà. Lần thứ nhì này, do họ đã biết tôi thoát nạn lần đầu và báo chí có nêu lên, nên họ cố tình hại cho tôi điên luôn. Họ bỏ thuốc vô cơm, có những lúc tôi ngủ li bì, có lúc tôi thức sáng đêm.

Tôi phải ráng nhịn ăn, chỉ uống nước thôi để thuốc có ngấm vô mình cũng ít thôi. Tôi bị nhốt 24/24, không được ra sân chơi nữa. Hoàn cảnh của tôi lúc đó rất là tang thương. Tôi hiểu chị Thành hiện bây giờ cũng rơi vào tình trạng y hệt như vậy.

Mà bây giờ họ lại nói chị Thành bị “tâm thần phân liệt, hoang tửơng” nhưng thật ra đây là một sự chụp mũ dân oan. Những người đi khiếu nại mà có trình độ hiểu biết là đều bị mang tiếng là tâm thần cả.

Chị Thành có bằng cấp luật sư, có bằng cấp giáo viên dạy cấp 3, cử nhân luật cũng bị mang tiếng tâm thần. Tôi đoạt giải nhất cuộc thi viết văn, đựơc nấu ăn tại khách sạn New World Sài Gòn rồi cũng bị vu tâm thần luôn. Tất cả việc làm này nhằm áp bức việc khiếu nại của mình mà không giải quyết.

Trà Mi: Xin hỏi thăm chị lần thứ hai chị bị đưa vào bệnh viện Biên Hoà, họ có tiến hành khám nghiệm hoặc có kết quả cụ thể nào xác định chị bị tâm thần trước khi họ quyết định giam giữ chị hay không?

Chị Nguyễn Anh Đào: Lần đầu tôi bị giam 95 ngày trước khi xuất viện họ ghi là “rối loạn kiện cáo”. Lần thứ nhì, với lý do là phải giám định tình trạng của tôi lần nữa họ mới đền bù oan sai được, họ rước những ông bác sĩ quốc gia pháp y vào để giám định cho tôi. Sau khi giám định, tại cuộc họp hôm đó, họ thấy tôi trả lời tỉnh táo và lanh lợi nên chưa dám ra quyết định ngay.

Sau đó, có người tới kiếm mẹ tôi và kiếm tổ trưởng khu vực tôi sinh sống, yêu cầu bà tổ trưởng ký vào giấy xác nhận tôi có biểu hiệu tâm thần thì người tổ trưởng không chịu ký. Cuối cùng sau khi tìm đủ mọi cách mà không được, sau 4 tháng họ vẫn phải kết luận giống như lần trước là tôi bị “rối loạn kiện cáo”, nên thả tôi ra. “Rối loạn kiện cáo” thì không cần điều trị gì hết, cho nên đựơc trở về với gia đình.

Mà bây giờ họ lại nói chị Thành bị “tâm thần phân liệt, hoang tưởng” nhưng thật ra đây là một sự chụp mũ dân oan. Những người đi khiếu nại mà có trình độ hiểu biết là đều bị mang tiếng là tâm thần cả.

Trà Mi: Trong thời gian chị bị giam lần thứ hai 4 tháng ở bệnh viện Biên Hoà, chị có đựơc tiếp xúc với người thân bạn bè vào thăm hay không?

Chị Nguyễn Anh Đào: Chỉ được tiếp xúc với người em gái lâu lâu ở Vũng Tàu lên thăm thôi. Bạn bè không ai được vào thăm tôi cả. Họ nhốt tôi 24/24, có công an canh gác, coi như tôi không được ra khỏi cái phòng của mình.

Trong phòng giam pháp y B4 có toilet kế bên giường luôn. Người ta nói tôi gây rối trật tự công cộng tức vi phạm luật pháp thì tôi phải bị nhốt trong đây. Tôi mới nói rằng “Nếu tôi phạm tội gây rối trật tự công cộng thì 3 năm tù chờ đợi tôi ở Chí Hoà rồi, tại sao lại giam tôi vào đây? Nếu tôi có lỗi thì cứ nhốt vô trại giam Chí Hoà, cần gì phải đưa vô bệnh viện tâm thần Biên Hoà?”

Chính vì tôi không có lỗi nên họ không thể nhốt tôi vô Chí Hoà nhưng vẫn tìm cách giam cầm tôi để tôi không có điều kiện thưa gửi kiện cáo vụ nhà cửa đất đai nữa. Mục đích của họ là như vậy.

Trà Mi: Tình hình sinh hoạt và đời sống của chị như thế nào kể từ ngày chị đựơc thả ra lần thứ hai?

Chị Nguyễn Anh Đào: Khi tôi được trả tự do, tôi vẫn tiếp tục kêu oan với rất nhiều nơi, nhưng tới giờ chưa có một ai trả lời cho tôi được sáng tỏ vấn đề để tôi chấm dứt khiếu kiện.

Chị luật sư Bùi Kim Thành là người từng cứu tôi ra khỏi bệnh viện Biên Hoà mà giờ chị ấy cũng rơi vào hoàn cảnh giống hệt tôi như vậy. Gìơ tôi không biết cầu cứu như thế nào. Tôi rất mong muốn các cấp cơ quan lãnh đạo nghe tiếng nói của tôi để thương giúp cho dân. Chúng tôi tố cáo tham nhũng tiêu cực mà lại bị trù dập như vậy thì còn gì để giữ đựơc niềm tin của nhân dân nữa?

Tôi là người từng trải qua những oan sai đau khổ của chị Thành hôm nay nên tôi rất thấu hiểu nỗi thống khổ của chị ấy hiện nay ở trong trại giam B4 khoa pháp y bệnh viện tâm thần Biên Hoà. Những người mặc áo trắng dựa vào bằng cấp bác sĩ này nọ muốn vu gì cho người ta cũng đựơc, trong khi người dân không có bằng bác sĩ mà vẫn biết đựơc rằng chị Thành không bị tâm thần. Còn cách nào để ra ánh sáng vấn đề đó hay không?!

Giờ chuyện của tôi rất là oan sai mà tôi cũng muốn chấm dứt khiếu nại chứ không muốn kéo dài nữa. Và tôi muốn rằng những người bị oan như tôi sẽ không còn tiếp tục bị hại như vầy nữa, mà gửi đơn khắp nơi rồi mà chính quyền Việt Nam vẫn không can thiệp tới, ra những văn bản đè đầu đè cổ người dân, trói buộc người ta vô vòng không lối thoát như vậy.

Tôi mong rằng quốc tế có thể sang đây để giám định cho nó công bằng, chứ Việt Nam phải nói là có những cái tiêu cực quá rồi. Ngày xưa thời Pháp thuộc tôi không biết họ tàn ác với nhân dân Việt Nam như thế nào thế nhưng họ vẫn xây cất nhà thương điên Biên Hoà để điều trị cho bệnh nhân tâm thần.

Còn ngày nay, trong thời hoà bình, độc lập tự do hạnh phúc, nhà nước lại ép đưa người tỉnh vào đây chữa trị? Đây là một hành động hết sức tàn nhẫn và độc ác vô cùng. Những người lãnh đạo thì không quan tâm tới dân.

Những gì tôi nói là có bằng chứng đầy đủ. Có phái đoàn nước ngoài nào đó qua đây để phanh khui những chuyện như thế này ra ánh sáng thì hoạ may mới làm sáng tỏ đựơc tình hình nhân quyền của Việt Nam như thế nào chứ bây giờ phải nói là bế tắc hết rồi, xúc phạm nhân phẩm, nhân quyền.

Một người tỉnh mà bị đưa vào nhà thương điên không điên cũng phải thành điên vì phải ở trong một khung cảnh rất là khủng hoảng tinh thần. Chị Thành cũng đâu có làm gì bậy bạ, sai trái với đất nước này đâu, chỉ là thương dân, giúp dân kêu oan thôi mà giờ phải rơi vào những cảnh như thế này phải nói là rất khổ sở.

Tôi e rằng ngoài tôi và chị Thành ra, sau này sẽ còn nhiều người bị hại như thế này nữa nếu như việc này không được đưa ra ánh sáng. Thậm chí tình trạng của tôi đang bị treo lơ lửng như hiện nay rất có thể họ sẽ tìm cách bắt tôi đưa vào nhà thương điên lần nữa vì tôi dám nói lên sự thật.